گزیده تاریخ بختیاری
بختیاریها که بخش میانی سلسله کوههای زاگرس را بمدت چند هزار سال متوالی در اختیار دارند ، مرکب از 9 ایل هستند شعبه چهارلنگ بختیاری مرکب از 5 باب است که هر کدام از این بابها را یک ایل می گویند.
1. ایل (باب ) ممیوند یا میوند
2. ایل محمود صالح یا مم صالح
3. ایل زلکی
4. ایل کیانرثی
5. ایل موگویی
شعبه هفت لنگ بختیاری نیز به چهار باب یا ایل تقسیم بندی می شود .
1. ایل بابادی
2. ایل دورکی
3. ایل بهداروند
4. ایل دینارونی
از طرفی قوم بختیاری قدیمی ترین و در عین حال اصیل ترین قوم ایرانی در کشورمان می باشد . همچنین این قوم بدلیل مجاورت با ممالک عربی اولین قومی هستند که به مذهب شیعه گرایش یافتند . برخی از مورخان و نویسندگان به اشتباه بختیاریها را یک ایل معرفی کرده اند در حالیکه بنا بر تعریف ایل « ایل یک واحد سیاسی اجتماعی است که از تعدادی طایفه تشکیل شده ومعمولأ وجود نیای مشترک بین چند طایفه توزیع متعادل مرتع و چراگاهها و ایجاد انسجام درونی در مقابل جوامع همسایه زمینه ساز این تشکل می گردد »
ملاحضه می شود تعریف ایل کاملأ مشخصه های یک باب بختیاری را تداعی می کند ، در حالیکه همگان می دانیم ، بختیاریها یک قوم کهن هستند که با دارا بودن زبان مستقل ، موسیقی مستقل ، تاریخ و فرهنگ مستقل و حوزه جغرافیایی گسترده و منسجم همه پارامتر های یک قوم را دارا هستند و از 9 ایل مستقل نیز تشکیل می شوند .
در حوزه دفاع از تمامیت ارضی کشورمان ، نام قوم بختیاری بیشتر از هر قوم دیگری در میادین مبارزه با دشمنان برون مرزی ایران در تاریخ به چشم می خورد و این امر به دلیل اصالت صد در صد ایرانی و عدم اختلاط نژادی ، با سایر نژاد های مهاجم بوده است. در اوایل انقلاب اسلامی بختیاری ها که بیش از نیمی از جمعیت استان خوزستان را تشکیل می دهند با صف آرایی همه جانبه در مقابل مزدوران صدام ، جنبش به اصطلاح خلق عرب را که در صدد تهدید تمامیت ارضی کشورمان بود به سختی سرکوب کردند . در جنگ تحمیلی نیز هزاران جوان غیور بختیاری در راه حفظ کیان اسلامی ایران شهد شهادت نوشیدند و دشمن متجاوز را با شکستی فاحش روبرو ساختند .
منطقه بختیاری ، ابتدا تحت عنوان ایالت انشان و پارسوماش در دوران ایلامیان و هخامنشیان شناخته می شدوکوروش کبیر از همین نقطه یعنی انشان یا ایذه کنونی برخاسته وسلسله هخامنشیان را تاسیس کرد ، در قرون اولیه اسلامی ایالت جبال و « بلاداللور » ( سرزمین لر ) را تشکیل می داده است . از قرن چهارم به بعد بلاداللور به دو قسمت لر کوچک و لر بزرگ تقسیم گردید .
در نهایت در اواخر قرن چهارم و پنجم ایالت جبال به ایالت عراق عجم نامگذاری گردید . در دوران سلسله اتابکان لر نام « بختیاری » به لر بزرگ اطلاق می شود و در قرن دهم جغرافیای بختیاری بدو قسمت بختیاری و کهگیلویه تقسیم می شود . و در دوران صفویه نقش تاریخی بختیاریها در صحنه سیاسی ایران آغاز می شود ، نقشی که با گذشت بیش از 5 قرن متوالی همچنان ادامه دارد . در دوران قاجاریه بخشهایی از سرزمین بختیاری تجزیه و به استانهای همجوار ملحق گردید . در سال 1285 تقسیم بندی جدیدی صورت گرفت و در زمان رضاخان بیش از پیش حوزه جغرافیایی بختیاری محدود و به استانهای لرستان ، خوزستان ، اصفهان و کهگیلویه و بویر احمد ضمیمه گردید .
در آثاری که از غار پبده در منطقه بختیاری کشف گردیده است سکونت انسان در منطقه بختیاری بدوران نوسنگی باز می گردد .
امروزه جمعیت بختیاریها را نه میلیون نفر تخمین می زنند که در استان های چهار محال بختیاری ، خوزستان ، اصفهان ، لرستان ، تهران و سایر استانهای کشورمان پراکنده اند. نقش تاریخ ساز بختیاریها که چند هزار سال بصورت متوالی ادامه داشته اکنون نیز با درخشش جوانان برومند ایرانی بختیاری همچنان ادامه دارد .
